SOCIAL TASK

Nieuwe kolk voor Prinses Beatrixsluis

In het Lekkanaal bij Nieuwegein ligt de grootste monumentale binnenvaartsluis van Nederland: de Prinses Beatrixsluis. Hier passeren jaarlijks maar liefst 50.000 schepen. Hierdoor lopen de wachttijden op. Bovendien worden schepen steeds groter. Een nieuwe, derde kolk moet uitkomst bieden. Martijn Scheerder en Robert Speld van TASK werken in opdracht van Rijkswaterstaat aan het project. 

Met de aanleg van de derde kolk en de verbreding van het Lekkanaal wil Rijkswaterstaat de wachttijden weer binnen de norm brengen en tegelijkertijd ruimte maken voor de schepen die steeds groter en breder worden en meer tonnage hebben. De nieuwe kolk komt aan de oostzijde van de sluis, tezamen met de nodige voorhavens en ligplaatsen. Een omvangrijk project dus, dat ook nog eens in een omgeving ligt waarin andere partijen bezig zijn met het uitvoeren van projecten. De gemeente Nieuwegein is bezig met de aanleg van een bedrijventerrein en er wordt gewerkt aan de UNESCO-nominatie voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Technisch gezien een mooi project, zegt Martijn Scheerder, die zich bezig houdt met het Strategisch Omgevingsmanagement (SOM). ‘De omgeving is daarentegen complex. Daar ligt het echte project: de afstemming met de omgeving is de grootste uitdaging.’

Outputspecificaties

Robert Speld houdt zich bezig met de Systems Engineering van het project. Hij zorgt ervoor dat alle data van het project in het systeem terecht komen waardoor uiteindelijk de outputspecificaties kunnen worden gemaakt. Het project zal straks, eind 2014, als DBFM-project in de markt worden gezet door middel van een aanbesteding. Dat betekent dat de opdrachtnemer straks aan een aantal gespecificeerde prestatiedoelstellingen moet voldoen, zonder dat precies omschreven is hóe hij dat moet doen. Vanuit het omgevingsmanagement is Martijn een van de personen die Robert data aanleveren die vervolgens het systeem in gaan. Een uitkomst van de gesprekken die Martijn en het SOM-team voeren met de externe partijen zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat de natuur de ruimte moet krijgen. Zo’n gegeven kan in de outputspecificatie uiteindelijk vertaald worden als prestatie-eis om een faunavoorziening te realiseren.

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Vanuit het Strategisch Omgevingsmanagement (SOM) is de afgelopen jaren al intensief gesproken met stakeholders, zoals de gemeente Nieuwegein, de provincie Utrecht en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Voor Nieuwegein speelt de impact die de verbreding van de sluis heeft op het bedrijventerrein Het Klooster en de infrastructuur daaromheen. Het project doorsnijdt ook een deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de verdedigingslinie uit de 19e eeuw die loopt van Muiden tot de Biesbosch. Om de oprukkende vijand te stoppen konden delen van het land onder water worden gezet. Ook bestaat de linie uit een aantal forten en vestingsteden. Rijkswaterstaat liet een landschapskundig bureau onderzoek doen naar mogelijkheden voor een oplossing die aan alle partijen rechtdoet. 

Zagen

Het simpelweg verplaatsen van de bouwwerken zou geschiedvervalsing opleveren en was daarmee voor de Rijksdienst geen optie. Gekozen is nu voor een variant waarin de bouwwerken wel worden opgepakt en verplaatst, maar dan op zodanige manier dat het duidelijk is dat ze verplaatst zijn. Door ze op z’n kant te leggen bijvoorbeeld. Het object is daarmee nog wel als zodanig te beleven, maar je ziet tegelijkertijd ook dat het zo oorspronkelijk niet was. Een meer kunstzinnige benadering dus, van een ‘objet trouvé’. Om dit in de outputspecificaties te omschrijven is nog best lastig, denkt Robert. ‘Wij moeten het zodanig omschrijven dat het voor de aannemer duidelijk is wat hij moet doen. Via referentiebeelden proberen we te duiden wat de bedoeling is.’

Klip en klaar

Het Ontwerp-tracébesluit ligt nu ter visie. Om eventuele zienswijzen te voorkomen is intensief gesproken met alle betrokken partijen. Robert is bezig met het verzamelen en verwerken van de input van alle benodigde disciplines in Systems Engineering. Van civiel en installaties tot veiligheid en sluizenbouw: alle kennis die nodig is wordt gebruikt om de normen te bepalen. In de eisteksten moet alles klip en klaar worden geformuleerd, zegt Robert. ‘Daar hangen we vervolgens een prestatie-eis aan. Het wordt een prestatiecontract met boetes. Robert werkt met Relatics, een flexibel systeem, dat van de input heldere eisen maakt. ‘Het systeem geeft de input zodanig vorm dat Martijn daar vervolgens mee terug kan naar de stakeholder en precies kan laten zien hoe een bepaalde eis is afgedekt. Of waarom er, bijvoorbeeld door regelgeving, niet tegemoet kon worden gekomen aan de eis.’

Impressie van de Beatrixsluis met de nieuwe derde kolk.Contractteam

Uiteindelijk is het het Kernteam die met elkaar de afweging maken en de keuze maken. Martijn: ‘Vanuit het omgevingsmanagement halen wij de eisen op bij de stakeholders, die worden geformuleerd in een concept-klanteis. Het kernteam besluit of die worden gehonoreerd, waarna de contracteis wordt geformuleerd. Daarmee gaan wij vervolgens weer terug naar de stakeholders.’ Robert vult aan: ‘Ook mijn product wordt getoetst door het contractteam. Onder meer naar juridische aspecten, en of er geen tegenstrijdigheden in zitten. Het is een extra controlestap.’


Verbeelding

Pas in 2016, als de aannemer aan de slag gaat, stopt het werk van Martijn en Robert. De aannemer zal het omgevingsmanagement overnemen. Tot die tijd ligt dat bij Rijkswaterstaat, hoewel ook nadien Rijkswaterstaat uiteraard vanuit haar opdrachtgeversrol betrokken blijft. In 2020 moet de realisatie gereed zijn, en is de aannemer nog 27 jaar verantwoordelijk voor het onderhoud. Het gaat dan ook om een flink contract, van zo’n 216 miljoen. Voor zowel Robert als Martijn is het een klus met een echte uitdaging. ‘Het is een van de grotere infrastructurele werken, die spreken nu eenmaal tot de verbeelding.’ Martijn werkte ook voor Rijkswaterstaat aan het project Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA), Westrandweg en HSL-Zuid en was daarvoor onder andere betrokken bij de herstructurering van de Bijlmermeer. ‘Van alle projecten kun je je kennis inbrengen in dit project. Ik vind het leuk om snel door te hebben wat er speelt en de organisatie goed te leren kennen.’ Robert werkte eerder bij Fokker en vindt het fascinerend om te werken aan een fysiek product. Of dat nu een vliegtuig of een weg, sluis of tunnel is. ‘Het leuke aan infra is wel het dat heel dynamisch is. Er is veel interactie tussen disciplines en tussen partijen. En uiteindelijk maak je iets met elkaar. Dat is toch het mooiste wat er is.’ 

 

 

Bron:Publicatiedatum: 26 maart 2014
Aanmelden TASK Nieuwsbrief
Meer info? Kom in contact
Top